Funeral

Depths: 17

Tatlong araw na ang lumipas simula ng dumating kami dito, wala akong ibang ginawa kundi maligo at bantayan lang ang ataol ni Nanang. Wala akong lakas paras makipag-usap sa mga dumadalaw o tumayo man lang ng matagal malayo kay Nanang.

Si Jane ang tumutulong sa mga nagluluto, abala naman sina Kyle at Jimuel sa pag-asikaso sa mga dumadalaw. Ramdam 'ko din ang pag-aalaa na sa akin ni Jane dahil sa kalagayan 'ko. 

"Ate, kain ka daw muna sabi ni Ate Ganda doon" sabi ng bata sa akin habang inaabot ang isangg basog puno ng sopas saka tinuro si Jane. 

"Salamat" sabi 'ko dito at kinuha ang baso, tumango lang ito sa akin saka tumakbo na palabas.

Napabuntong-hininga na lang ako sa kawalan habang sinusubukang kainin ang sopas. Nitongg nakaraan para bang nawawalan ng gana ang buong sistema 'kong mabuhay.

Pagkatapos ng gabing humagulgol ako dito sa ataol ni Nanang ay hindi na din nila ako makausap ng matino.

Para bang biglaan na lamang tumigil ang ikot ng aking mundo, having your boyfriend and know the truth about his job is heartbreaking already. Ito pa bang mawalan nang nag-iisang pamilya mo?

I think I can’t move on, sa susunod na araw na ang libing ni Nanang at ang sakit pa din. Alam ‘ko sa sarili ‘kong dapat tanggapin ‘ko na ang lahat para mapayapa na ang kaluluwa n’ya pero hindi ganoon kadali angg lahat.

Sa buong pagnanatili din naming dito sa barrio hindi ‘ko pa din akikita ang pamilya ni Alen,, hindi ‘ko alam kung nagtatago ba sila sa akin o nasa Manila na sila para sa hearing ni Alen.

“Stella, magpahinga ka muna” sabi sa akin ni Jane na hindi ‘ko napapansing nandito na sa tabi ‘ko.

Tanging iling lang ang sagot ‘ko sa kanya, maski pagsasalita minsan nawawalan na din ako ng gana. Jane just sighed at my answer and pulled me into a hug.

“Nandito lang kami para sayo Stella, malalagpasan mo din ito” Jane said which made me tear up and hugged her back tightly. I don’t know what would I do if they weren’t here.

“Thank you” Jane just nodded at what I said and  just stayed there hugging me. She knew how much they meant to me and how much I really needed the help they gave me at this time of my life.

“You should rest, ako na muna ang bahala dito” she said, I only nodded not wanting to have an argument with her.

As I got up of my seat, inikot ‘ko ang aking tingin sa kabuuan ng bahay. Maraming nagmamahal kay Nanang dahil sa dami ng dumalaw sa kanya, patunay na nagkaroon s’ya ng magandang buhay.

Nagsisi lang akong hindi ako nakauwi agad, kung siguro bago pa ako pumasok sa trabaho ay umuwi na ako. Kung sana lang pala umuwi na ako bago nangyari ang lahat ng ito baka kahit papaano makakasama ‘ko s’ya, matutulungan at maalagaan.

‘You lived a life full of love, Nanang’

I set aside all of the thoughts bothering me and headed to the room. It feels nostalgic to be honest, walang nagbago sa mga bagay sa loob ng bahay at sobrang linis nito.

I sat down to my bed and prayed that God would lead me back to my life, and help me and my Nanang to find our ways.

After praying, I laid down my bed and mesmerize the whole bedroom. I was still thinking of things, some things that should be left aside and things I need to face.

Kanina lang nasa kwarto ako nakahiga sa kama, ngayon nandito na ako sa isang lugar na hindi ako pamilyar. Lugar na puro dilim lang ang nasa paligid ‘ko.

Sinubukan ‘kong maglakad pero kahit anong layo o kung saan ako makarating ay ganoon pa din ang paligid, purong kadiliman. Tatalungko n asana ako sa kinatatayuan ‘ko nang may marinig akong pamilyar na boses.

“Anak” hindi ‘ko alam kung namali ba ng dinig ang mga tenga ‘ko pero boses ni Nanang ang narinig ‘kong nagsabi nito.

“Nang?” tawag ‘ko sa kawalan pero bumalik lang sa akin ang sinabi ‘ko, para ba akong nasa lugar na tanging makikita mo ay dilim at wala ng iba.

“Pasensya ka na, alam ‘kong hirap ka ngayon Istel. Lakasan mo ang loob mo dahil ngayon wala na ako” unti-unting nabubuo ang imahe ni Nanang Swela sa harapan ‘ko, suot n’ya ang dress na suot n’ya sa loob ng ataol.

“Nang, tulungan mo ako. ‘Wag mo akong iwan, Nang” sabi ‘ko sa kanya habang pilit s’yang inaabot pero bawat hakbang ‘ko papalapit sa kanya ay doble ang inilalayo n’ya sa akin.

Unti-unti habang pinipilit ‘ko s’yang abutin ay may liwanag na nabubuo sa direksyon na pinupuntahan n’ya. Nakangiti si Nanang sa akin habang lumalayo s’ya, para bang ito ang paalam n’ya sa akin.

“Nanang!” sigaw ‘ko sa kanya, tumigil ako sa paghabol iniisip nab aka pagtumigil ako titigil din ang paglayo n’ya pero hindi.

Unti-unting lumalakiang liwanag at dahan-dahan naming pumunta doon si Nanang.

“Mag-iingat ka, anak. Lagi kitang babantayan. Alam ‘ko malakas ka kaya kakayanin mo ‘to..” iyon ang huling sabi n’ya bago tuluyang mawala sa liwanag at ako’y magising.

Hindi agad rumihistro sa aking panaginip lang ang lahat ng nangyarii, ang tanging nagawa ‘ko na lang nang magising ako ay umiyak.

Para bang totoo ang lahat ng nangyari sa panaginip ‘ko. Buhay na buhay si Nanang doon habang nagpapaalam s’ya sa akin at pinapaalalahanan ako.

Ang sabi ng mga matatanda, kaya ang isang patay ay nagpapakita sa panaginip ng nabubuhay ay para magpaalam o isama ang buhay. Sa nangyari sa panaginip ‘ko, gusto lamang talagang magpaalam na ni Nanang dahil tapos na ang kkanyang buhay dito.

Bumukas ang pinto ng kwarto ‘ko at iniluwa nito si Jane kasunod nito ay si Kyle, nagulat pa sila sa itsura ‘ko na umiiyak kahit kagigising lang. Pumasok si Jane sa kwarto ‘ko habang umalis naman na si Kyle.

“What happened? Bakit umiiyak ka?” Jane sat down beside me and started comforting me.

“Nagpakita sa panaginip ‘ko si Nanang, nagpapaalam s’ya” I said while trying to stop myself from crying. Jane only nodded and hugged.

I know ang hirap ng sitwasyon ‘ko, maski sila Jane ay nahihirapan na din. Walang ibang tutulong sa akin kundi ang sarili ‘ko. Tomorrow will be the funeral, I need to be strong.

“I’m alright, lalakas ‘ko ang loob ‘ko tulad ng sabi ni Nanang” I said and wiped I tear.

The day came by like a wind, gabi na naman at nagbibigay ang ilan ng paakikiramay nila. Few of Nanang’s adopted came, they were all like me.

“Kailan daw ang libing, Istel?” tanong ni Ate Janel, s’ya ang nauna sa akin at nakasama ‘ko din s’ya ng ilang taon sa bahay na ito.

“Bukas na ate” I said and just stared at the coffin. Hindi din naman s’ya sumagot sa akin, maybe feeling the same feeling I have right now.

I need to be strong, new chapters await me and new challenges. I know, somewhere far, Nanang will guide me.