Chapter 1

Isang linggo pa ang lumipas, nang matuloy ang simpleng kasal nina Senyorito Benicio de Loughrey at Kathlaine Del Mundo.

Ang tanging saksi ay sina Mang Makario at Aling Leonora. At ang abogadong inimbita ng matandang senyor.

May nga bisita sila ngunit pawang mga tauhan lamang sa mansion.

Walang inimbitahang taga-labas si Senyor Benicio.

"Attorney, ibinigay ko kay Kath ang lahat ng mga ari-arian ko." Pahayag ng matandang senyor.

Kakatapos lang nilang kumain ng masarap na panghalian. At kasalukuyang nag kakape sa veranda.

Nagdudumaling umalis ang paring nagkasal sa kanila dahil mayroon pa itong bibinyagan sa kabilang bayan.

Nagulat si Kathlaine sa narinig. "B-ben." Sambit niya. Nanlalaki ang mga mata niya. "H-hindi mo kailangang gawin yan."

Ginagap ng lalaking napangasawa ang kamay niyang nanlalamig.

"Hayaan mo lang ako, Kath. Ibig kong tiyakin na nasa ayos ang kinabukasan mo kahit na ano pang mangyari."

"Oh, Ben! Iyan ba ang dapat sabihin sa mismong araw ng kasal natin?"

"Kath,Kath." Sambit into. "Nais kong ipadama sa'yo ang kaligayahang nadarama ko ngayon. Hindi mo ba tatanggapin ang wedding girf ko para sa'yo?"

"P-pero-- nakakabigla ka kasi. Sana man lang, napag-usapan muna natin ang tungkol dito."

"Sinadya kong huwag banggitin sa'yo dahil alam kong tatanggi ka."

Umubo ang abogadong nasa harapan nila. "Tama po si Kat--este--Senyorita Kath, Senyor Benicio. Isang importanteng hakbang ang nais n'yong gawin." Sabat nito. "Paano ang kapatid n'yong si Senyorita Reza."

Kumunot ang noo ng matandang senyor. Isang pahiwatig iyon na nauubos na ang pasensiya nito.

"Attorney Orrion, hihingin ko ang opinion mo kung kailangan ko. Entiendes?"

"Eh, o-opo, pasensiya na po."

Bumaling uli ang asawa sa kanya. "Hindi na mababago ang pasiya ko, Kath. Ikaw na ang magmamana ng lahat ng mga ari-ariang nasa pangalan ko." Ani nito. "Isa pa, iyon man lang ang maitumbas ko sa pagmamahal na iniuukol mo sa akin."

Kathlaine paled considerably.

"Ben, pakiusap." Bawi niya. "Ipagpaliban na lang nation ang pag-uusap na ito. Ayaw kong mabahiran ng mantsa ang pagmamahal na nadarama ko para sa'yo."

Nagtitigan silang dalawa.

Bumuntong hininga si Senyor Ben. "I'm sorry." Sambit nito. "Hindi kita gustong bigyan ng sama ng loob."

Saglit na naghari ang katahimikan habang sabay-sabay silang sumimsim sa kanilang tasa.

Tumikhim nang malakas ang abogado. "Nais ko nang magpaalam, Senyor Benicio. May roon pa po akong pupuntahan."

"Sandali attorney." Pagpigil nito.

"Kath, pakikuha ang bote ng alak na ipinabalot ko kay Leonora kagabi."

Tumango si kathlaine. "Iyon na yung nakapatong sa dining table?"

"Oo, yun nga."

Ngumiti siya nang matipid sa abogado bago tumindig. 

Sinundan ng dalawang lalaki ang paglalakad niya.

Nang makalampas sa pintuang yari sa salamin, huminto si Kathlaine.

Nais niyang marinig kung ano ang sasabihin ni Senyor Benicio na ayaw iparinig sa kanya.

"Buweno, Attorney ituloy mo lang kung ano nais kong mangyari sa huling testamento ko."

"Panoo si Senyorita Reza?"

"Aah, punyeta siya! Ni hindi man lang nga ako maalalang sulatan ng babaeng yon." Paikli nito. Matigas at malamig ang tinig.

"Tumalegrama ako sa kanya pero wala akong natanggap na sagot. Lumipat na siguro sa ibang tirahan."

"Baka naman abala po."

"Wala akong pakialam kung abala siya o kung ano paman ang dahilan at hindi niya ako nasusulatan! Basta't ang gusto ko ang sundin mo!" Singhal ng aristokratikong Senyor.

"Pero, Senyor Benicio--"

"Pakinggan mo muna ako, Attorney! Ilagay mo sa subclause, mawawala sa kanya ang kayamanan kapag iniwan niya ako maliwanag?"

"Mas maganda po sigurong, huwag niyo nang ilipat sa kanya ang inyong kayamanan. Napaka bata niya. Tiyak na lolokohin lang niya kayo pagdating ng araw." Panunulsol ng abogado sa senyor.

"Sabihin mo lang kung hindi mo alam ang paggwa ng ganyang papeles. Hahanap ako ng ibang abogado!" Pananakot ni Senyor Benicio.

Nataranta na naman ang abogado.

"Naku! Huwag po. Gagawin ko na ang mga papeles Senyor."

Malungkot na nagpatuloy sa paglayo si Kathlaine.

Ang narinig niyang sinabi ni Senyor Benicio tungkol sa subclause ay labis na nagpasakit sa kanyang damdamin.

Hindi pala ito naniniwala nang lubos sa pagmamahal na pinaparamdam niya.

Ngunit pinilit niyang iwaksi ang pag-hihinampo. Sapagkat araw ng kasal nila ngayon.

Na nakalimutan ata ni Senyor Benicio...

Nang gabing iyon, naghintay siya sa pagdating nito sa kuwarto.

Buong magdamag iyon.

But she had waited in vain. Her new husband had neglected his new wife on their weeding night on their honeymoon!

And many nights after....

Makalipas ang anim na taon.

The situation between husband and wife was still the same...

They have separate rooms.

Kathlaine didn't fell married. But she was very much wed locked.

Nawalan siya ng kalayan. Nawala rin ang karapatan niyang magdesisyon para sa sarili. 

Mas naging malala ang pagiging insecured at demanding si Senyor Benicio.

Halos minu-minuto kung hanapin nito si Kathlaine.

She tried to be the ideal house wife pero paano niya magagawa yon kung hindi pa niya nararanasan ang maging isang asawa.

"Senyora Kath, nakahanda na po ang pananghalian." Pinutol ng katulong ang pagmumuni-muni niya sa gitna ng hardin.

Napa buntong-hininga muna si Kathlaine bago siya tumindig.

"Salamat." Aniya habang pilit na ngumingiti.

These days, her smiles were brittle and artificial.

She was not happy anymore.

But she still tried to be content for what she had.

By living day to day basis.

Pinipilit nalang niyang maging masaya. "Saan ka ba nagpupunta, Kath?" Tanong agad ni Senyor Ben pagkakita sa kanya.

Naupo muna sa kabilang dulo ng lamesa si Kathlaine bago tumugon.

"Nasa hardin lang ako, Ben."

The old man snorted loudly. "Mabuti naman. Ang akala ko'y pumuslit ka na naman papuntang tabing-dagat.

Nilunok niya ang pagdaramdam.

Itinutok niya ang buong atensiyon sa paglalatag ng table napkin sa kanyang kandungan.

"Siya nga pala, may darating na bisita dito." Pagpapatuloy ng matanda.

"Sino?" Pinilit niyang ibalik ang interes.

"Isang kamag anak lang."

Naalala niya ang telegramang inihatid ng kartero kahapon.

"Nakatanggap ka ng telegrama galing sa kapatid mo, hindi ba?" 

She was hurt because her husband didn't tell her an important thing. Kailangan pa niya itong sakalabin.

Para bang ibang tao pa siya kung ituring nito.

Tumango si Senyor Benicio. Nakangiti na nang mapakla.

"May sakit daw siya. At gusto akong makita."

Magkakabisita sila! Isang malapit na kamag-anak ni Ben, Naisip agad niyang may tsansa pang lumambot ang loob ng lalaki.

But she controlled her excitement. Through the years, she had learned to hide her feelings. 

"Pupunta ka ba?" Tanong niya. Blangko ang tono.

Nagkibit ng mga hukot na balikat ang lalaking sisenta anyos na.

"Hindi ko pa alam. Matagal na panahon na kaming hindi nagkikita ni Reza baka wala na kaming amor para sa isa't isa." He said coldly.

Napamaang si Kathlaine sa tinuring mg asawa.

Hanggang ngayon, nabibigla pa rin siya sa biglang pagbabago ng lalaking minahal at pinakasalan.

And she was not yet able to adjust to the adverse changes in him ever since.

Dati'y nakapabait nito...

"Betty!" Tawag ni Senyor Benicio sa katulong na nagsisilbi sa kanila.katulong

"A-ano po yon, senyor?"

"Tonta! Bakit wala pa ang sopas ko?"

"S-sopas po senyor? E, e, sotanghon po ang ipinaluto n'yo at---"

"Tonta! Tonta ka talaga! Bakit mas marunong ka pa sa akin?"

Humagulgol ng iyak ang pobreng alila.

Tumayo si Kathlaine upang aluin ang katulong. "Sige na, Betty kalmahin mo muna ang sarili mo. Bumalik ka na sa kusina. Ako na ang bahala dito."

Tinatagan niya ang loob at humarap sa asawa. Binlangko niya uli ang ekspresyon.

"Gusto mo bang mawalan na tayo ng kasama dito, Ben." Tanong niya rito.

Umalis ang mag-asawang Leonora at Makario matapos magtiis ng isang taon sa pagsusungit ng matandang amo.

At nakailang palit na sila ng mga katulong at kasama sa bahay magmula noon.

Si Betty, ang pinakabago at dalawang buwan pa lang naninilbihan sa kanila.

"Bakit, tayo pa na ang manunuyo sa mga yan?"

"Hindi naman natin sila kailangan suyuin, Ben. Pakisamahan lang sana nation sila ng maayos para mapagsilbihan din nila tayo ng maayos."

Tinulak ng matanda ang lamesa. "Punyeta! Bakit kailangan ko pa silang pakisamahan? Ako na nga ang nagbibigay ng peramg pambili ng lalamunin ng mga pamilya nilang patay-gutom!"

"Ben!" Sigaw ni Kathlaine. "Bakit ganyan kana magsalita? Nakalimutan mo na bang galing din ako sa kinaroroonan nila? Na isa rin akong patay-gutom?"

Hindi nakaimik ang matandang lalaki.

Huminga nang malalim si Kathlaine. Kinontrol niya uli ang sarili.

"L-lalagayan ko na ba ng sotanghon ang tasa mo?" Malumanay na uli ang tono niya.

The old man just nooded morosely.

Nagpatuloy ang pananghalian matapos ang sandaling eksena na puno ng tensiyon.

Kathlaine was utterly confused.

Tumayo si Senyor Benicio upang magpunta sa kuwarto para mag-siesta pagkatapos nilang kumain.

Padabog na ibinagsak into ang kutsarita.

"Magpapahinga na ako." Ani nito matapos ang natagal na hindi pag-imik.

Papalabas na ito nang makapagsalita si kathlaine.

"B-ben?"

"Bakit?" Angil ng matanda bago huminto. Nakatuon sa hawak na tungkod ang dalawang braso.

"Pasensiya ka na sa mga sinabi ko."

"Kalimutan mo na yon." pagwawalam-bahak nito. Tinapunan siya nito ng mapait na sulyap. "Alam kong mali ang mga ginagawa ko, Kath. Pero nagtataka ako dahil nakakapagtiis ka pa."

Naiwan si Kathlaine na nakatulala. Dinatnan siya ni Betty sa gayong ayos.

"Senyora? May dinaramdam kayo?" Saka lang siya natauhan.

"H-ha! Ah, wala naman. Maayos ang pakiramdam ko, Betty." Ngumiti siya nang matipid. "Upo ka dito. Saluhan mo naman ako sa pagkain."

Namutla ang katulong sa sinabi niya. "N-naku, hindi po puwede, senyora. Tiyak na magagalit ang senyor kapag nakita niyang nakaupo ako dito sa magarang hapagkainan."

"Edi doon tayo sa kusina." Mabilis na nagdesisyon si Kathlaine. Dinampot niya ang bowl ng sotanghon at ang kanyang mangkok. "Halika na." Tarantang sumunod sa kanya ang dalaga. Ilang sandali pa, magkaharap na silang nakadulog sa lamesang hiwaan ng pagkain.

"Alam mo, ngayon lang uli ako nakakain ng masarap." Ani Kath habang dinadampot ang bowl ng sotanghon.

Napamaang si Betty.

Hindi siguro makapaniwala sa sinabi ni Kath dahil puro masasarap na pagakain ang ipinapaluluto at ipinahahain ng senyor.

Napangiti sa Kathlaine. Medyo natural na ngiti na. "Ang ibig kong sabihin, ngayon lang ako nakakain nang hindi binabayaran ng tension ang lalamunan." Paliwanag niya.

Tumango-tango si Betty. "M-medyo masungit nga po ang senyor, senyora." Ani nito.

Bumuntong hininga si Kath. "Hindi medyo, Betty. Napakasungit niya talaga." Pagtatama niya. Bumuntong-hininga uli. "Hindi naman siya dating ganyan. Napaka bait niya noon..."

"Bakit po kaya siya nagbago?"

"Hindi ko alam."

Muli niyang dinampot ang kutsara at nagpatuloy sa pagkain.

Nanahimik na si Betty nang hindi na siya kumibo.

There was a silence of camaraderie. Naging awtomatiko ang pagtulong ni Kathlaine sa pagliligpit ng mga pinagkainan at pinaglutuan.

"Naku! Senyora, huwag na po. Kaya ko nang gawin ang mga into. Trabaho ko po ito." Tanggi ng katulong nang akmang maghuhugas rin si Kath ng mga kaldero.

"Kaya ko naman. hayaan mong tulungan kita para makapagpahinga na ng maaga."

Nagmatigas sa pagtutol ang katulong.

Mangiyak-ngiyak na nga ito. "S-sige na po senyora Baka mahuli tayo. Tiyak na magagalit si senyor. Ayoko pong mawalan ng trabaho, may sakit po ang tatay ko."

Napilitan si Kathlaine. Tumamlay nanaman siya. "Kung may kailangan ka, nandiyan lang ako sa hardin ha?"

Awang- awa si Betty sa kanya. Naiintindihan marahil nito ang matinding bagot nito.

"O-opo, senyora. Pasensiya na po." Ani nito.

Tumango lang siya bago tumalikod. Mabilis siyang naglakad patungo sa gawing likuran.

Nitong huli, may nararamdaman siyang mga emosyon na hindi niya naiintindihan.

Para bang nagmumula sa kaibaturan ng kanyang pagkatao.Para bang mayroon siyang hinahanap na hindi naman niya alam kung ano at kung saan matatagpuan.

Parang may kulang...may kirot sa puso niya na ang sakit-sakit.

Hindi lang pagkabagot ang umuukilkil sa kanya. Hindi lang pagkainip...

"Bakit mo sila iintindihin, Ben. Maibibigay na nila yung kaligayahan mo?"

"Maibibigay ko din ba ang kaligayahan mo?"

"There's no doubt about it, Ben. Ngayon pa lang, maligayang-maligaya na ako."

"Hindi mo ako iiwan kahit kailan?"

"Hinding-hindi mahal ko..."

Natagpuan na lang niya ang sarili na lumuluha na habang nagbabalik sa nakaraan ang kanyang isipan.

Pinunasan niya ang mga luha sa kanyang pisngi.

"Bakit naging malungkot ang aking buhay na dapat at masaya?" Tanong niya sa sarili.

"Bakit ka nagbago, Ben. At bakit mo ko binago?"

Kinagat niya ang ibabang labi para pigilan ang paghikbi.Kailangan niyang magpakatatag.Sinusubok lamang siya nang tadhana.

Tinitiyak kung tunay at matibay ang pagmamahal niya para kay Senyorito Benicio de Loughrey.

Ayaw niyang isipin na bilanggo lang siya ng mga ilusyon na nilikha ng kapalaluan ng kanyang kabataan.

"Mahal kita Ben. Hinding-hindi kita kanyang iwanan...Mahal ko.."

Tinangay ng hangin ang mga salitang ibinulong niya.